-

 เมื่อลูกเริ่มไม่เปิดใจ

     เมื่อวันหนึ่งที่ลูกน้อยของเราเริ่มไม่อยากเล่าอะไรให้ฟังเหมือนที่ผ่านๆมา จนพ่อแม่หลายๆ ครอบครัวเริ่มผิดสังเกต ในพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป   อะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดพฤติกรรมดังกล่าว ? 


     สาเหตุหลักตามจิตวิทยาเด็กที่ทำให้ลูกเริ่มไม่เล่าอะไรให้พ่อแม่ฟัง คือ “การขาดพื้นที่ปลอดภัย (Safe Zone) ในการสื่อสาร” ซึ่งมักเกิดจากปฏิกิริยาตอบกลับของพ่อแม่ในอดีตที่บั่นทอนความอบอุ่นใจ หรือเกิดจากช่วงวัยของเด็กที่เปลี่ยนไป 

     ในทางจิตวิทยาพฤติกรรมและการพัฒนาการเด็ก สามารถแบ่งสาเหตุหลักออกเป็นกลุ่มได้ดังนี้
1. ปฏิกิริยาของพ่อแม่ที่ปิดกั้นการสื่อสาร
  • การด่วนตัดสิน บ่น หรือสั่งสอนทันที: เมื่อลูกเล่าเรื่องผิดพลาดหรือเรื่องที่ทำไม่สำเร็จ แล้วสิ่งที่ได้รับกลับมาคือการโดนดุ บ่น หรือสอนซ้ำซาก (เช่น "บอกแล้วใช่ไหมทำไมไม่ฟัง") เด็กจะเรียนรู้ว่าการเล่าเรื่องเท่ากับการหาเรื่องโดนดุ 
  • การนำเรื่องของลูกไปเล่าต่อ: พ่อแม่บางคนนำเรื่องส่วนตัว ความลับ หรือเรื่องหน้าแตกของลูกไปเล่าให้ญาติหรือเพื่อนฟังขำ ๆ ทำให้เด็กพังทลายความเชื่อใจและรู้สึกอับอาย 
  • ฟังแบบไม่ตั้งใจ (ฟังผ่าน ๆ): การฟังไปเล่นมือถือไป หรือตอบรับแค่ "อืม ๆ" ทำให้เด็กรู้สึกว่าเรื่องของเขาไม่สำคัญและพ่อแม่ไม่ได้อยากฟังจริง ๆ 
2. ความคิดและความกังวลของตัวเด็กเอง
  • กลัวพ่อแม่คิดมากหรือเครียดเกินเหตุ: เด็กหลายคนรักและแคร์ความรู้สึกของพ่อแม่มาก เมื่อเห็นพ่อแม่ทำงานเหนื่อย หรือชอบวิตกกังวลฟูมฟายเกินจริง ลูกจะเลือกเก็บปัญหาไว้เองเพื่อไม่ให้เพิ่มภาระทางใจให้พ่อแม่ 
  • กลัวการถูกจำกัดอิสรภาพ: โดยเฉพาะในเด็กโตหรือวัยรุ่น หากเล่าว่าไปเจอเรื่องแย่ ๆ หรือเรื่องท้าทายมา เขาจะกลัวว่าพ่อแม่จะเข้ามาแทรกแซง สั่งห้าม หรือยึดโทรศัพท์ 
3. การเปลี่ยนแปลงตามพัฒนาการตามวัย
     การสร้างอัตลักษณ์ตนเอง (Identity): เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น (หรือเริ่มเข้าประถมปลาย)  เด็กตาม         ธรรมชาติจะเริ่มเว้นระยะห่างจากพ่อแม่ มีความลับมากขึ้น และหันไปพึ่งพาหรือแบ่งปันเรื่องราวกับกลุ่ม     เพื่อนที่เขารู้สึกว่าเข้าใจเขามากกว่า


    ภาพ : pixabay
💡 แนวทางแก้ไขตามหลักจิตวิทยาเชิงบวก (Positive Parenting)
หากต้องการให้ลูกกลับมาเปิดใจกล้าเล่าเรื่องราวให้ฟังอีกครั้ง คุณพ่อคุณแม่สามารถปรับเปลี่ยนวิธีเข้าหาได้ดังนี้:
  • "ฟังเพื่อรับรู้ ไม่ใช่ฟังเพื่อสั่งสอน": เมื่อลูกเล่าเรื่องอะไรให้ฟัง หน้าที่แรกคือตั้งใจฟังให้จบ แสดงความเข้าใจในอารมณ์ของเขา เช่น "ฟังดูเหนื่อยมากเลยนะ" หรือ "หนูคงโกรธมากใช่ไหม" โดยที่ยังไม่ต้องรีบชี้ผิดชี้ถูก
  • เปลี่ยนคำถามจาก "ทำไม" เป็น "อย่างไร": คำว่า "ทำไมทำแบบนี้?" มักทำให้เด็กรู้สึกเหมือนกำลังโดนสอบสวนและต้องแก้ตัว ลองเปลี่ยนเป็น "ตอนนั้นหนูรู้สึกยังไงบ้าง?" หรือ "มีอะไรที่แม่อยากให้ช่วยไหม?" จะช่วยลดการตั้งแง่ลงได้มากครับ
  • รักษาสัจจะและความลับ: เรื่องไหนที่ลูกขอให้รู้กันแค่ในบ้าน หรือเป็นเรื่องละเอียดอ่อนของเขา ห้ามนำไปพูดต่อเด็ดขาดเพื่อสร้างสะพานความไว้ใจขึ้นมาใหม่


         สิ่งสำคัญที่สุดคือ พ่อและแม่ต้องใจเย็น รอคอยเวลาเพื่อให้ลูกๆ รู้สึกสบายใจ เกิดความไว้วางใจและพร้อมที่จะเปิดใจ  อย่าลืมว่าการไม่ตัดสินและพร้อมที่จะยืนเคียงข้างเขา รับฟังในทุกเรื่อง คือสิ่งที่เด็กในวัยนี้ต้องการมากที่สุด


เรียบเรียง : smokey




ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ประวัติการก่อพระเจดีย์ทราย

-
รูปภาพ
         ประเพณีการก่อเจดีย์ทรายในเทศกาลสงกรานต์นั้น  เป็นสิ่งที่ชาวไทยพุทธปฏิบัติสืบเนื่องกันมาเป็นเวลาช้านานตั้งแต่สมัยพุทธกาล  โดยการก่อพระเจดีย์ทรายถือเป็นประเพณีที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อทางพระพุทธศาสนาโดยตรง   ด้วยเหตุที่ว่าเมื่อเราเข้าวัดทำบุญ หรือประกอบกิจกรรมต่างๆภายในวัด เมื่อเดินออกมาจากวัดเศษดิน เศษหินต่างๆจะติดรองเท้าเราออกมาด้วย  ซึ่งตามความเชื่อของชาวพุทธจะถือว่าสิ่งก่อสร้างทุกอย่างภายในวัดไม่ว่าจะเป็นโบสถ์  ศาลาการเปรียญ  อาคารต่างๆ แม้กระทั่งก้อนหิน ดิน ทราย ต้นไม้  ทุกอย่างญาติโยมได้ถวายไว้เป็นสมบัติของพระศาสนาแล้ว  ดังนั้นเมื่อเราเอาสิ่งใดออกไปจากวัดโดยพละการ คือไม่ได้รับการอนุญาตจากเจ้าอาวาสแล้ว ถือเป็นการละเมิดศีลข้อที่ 2 (ห้ามลักทรัพย์)ทั้งสิ้น    ภาพ watpamahachai     คนโบราณจึงหาวิธีการแก้ปัญหานี้ด้วยการให้มีประเพณีการขนทรายเข้าวัดเพื่อเป็นการใช้หนี้คืนสงฆ์  และก่อพระเจดีย์ทรายเพื่อถวายเป็นพุทธบูชาแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในการก่อพระเจดีย์ทรายจะถูกประดับตกแต่งด้...
อ่านเพิ่มเติม

สิ่งที่ควรค่า...แก่การจดจำ

-
รูปภาพ
     ชีวิตเรามีทั้งเรื่องดี  และไม่ดีที่ผ่านเข้ามา ... อะไรที่ทำให้เรามีความสุข  ก็ควรเลือกจดจำแต่สิ่งนั้นดีกว่า .. .    มีเพื่อนสนิทสองคนที่กำลังเดินทางอยู่กลางทะเลทราย  เมื่อเดินทางไประยะหนึ่ง ก็เกิดการโต้เถียงกัน  เพื่อนคนหนึ่ง โกรธมากถึงกับตบหน้าเพื่อนอีกคนหนึ่ง เพื่อนคนที่ถูกตบหน้า ไม่ว่าอะไรสักคำ  แต่กลับเขียนข้อความไว้ที่พื้นทรายว่า    “ วันนี้เพื่อนรักของฉัน ตบหน้าฉัน ”    พวกเขาเดินทางกันต่อไป จนกระทั่งพบแหล่งน้ำกลางทะเลทราย พวกเขาตัดสินใจอาบน้ำที่นั่น เพื่อนคนที่ถูกตบหน้าก็เกิดจมน้ำ โชคดีที่เพื่อนอีกคนช่วยชีวิตไว้ได้ เมื่อเขาหายตกใจจากการจมน้ำ เขาก็จารึกข้อความไว้ที่ก้อนหินว่า   “ วันนี้เพื่อนรักของฉัน ช่วยชีวิตฉันไว้ ”      เพื่อนคนที่ช่วยชีวิตเขาและตบหน้าเขา รู้สึกแปลกใจในการกระทำของเขา จึงเอ่ยปากถามว่า...  “ ตอนที่ฉันทำร้ายเธอ ทำไมเธอเขียนลงบนพื้นทราย แต่ตอนนี้ทำไมเธอสลักลงบนหิน “  เขายิ้มและตอบว่า   “ เมื่อเพื่อนทำร้า...
อ่านเพิ่มเติม

เมื่อโซเชียล คือภัยร้ายที่คุกคาม !!!

-
รูปภาพ
  ปัจจุบันนี้โลกเราเป็นกระแสของสังคมโซเชียล   การสื่อสารทุกอย่างเป็นไปอย่างรวดเร็ว ข่าวบางข่าว   ข้อความบางข้อความสามารถแพร่กระจายไปสู่คนอื่นๆได้อย่างรวดเร็ว ไม่เพียงแต่คนรอบตัว หรือคนในประเทศเราเท่านั้น แต่ยังสามารถกระจายไปสู่คนทั่วโลกได้ในเวลาเพียงไม่กี่วินาที     ด้วยเหตุนี้การสื่อสารบนโลกออนไลน์จึงมีทั้งด้านดีและความน่ากลัวที่แฝงมาพร้อมๆกัน   หนึ่งในภัยร้ายที่ปรากฏ คือ การกลั่นแกล้ง หรือคุกคามบุคคลอื่นผ่านทางโลกออนไลน์  ที่เรียกว่า “ Cyberbullying ” ซึ่งเป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายหรือคุกคามบุคคลอื่นผ่านเครือข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยวิธีการซ้ำแล้วซ้ำเล่าด้วยการไตร่ตรองไว้แล้วของตัวผู้กระทำ ซึ่งกระทำได้ด้วยการปล่อยข่าวลือ หรือเผยแพร่เนื้อหา คลิปวีดีโอ เพื่อทำลายชื่อเสียงหรือทำให้เกิดความอับอายขายหน้าของบุคคลอื่นบนอินเทอร์เน็ต  ซึ่งถือเป็นการคุกคามที่เริ่มพบเห็นมากขึ้นในปัจจุบัน     ผลร้ายแรงที่สุดที่ปรากฏคือ มีผู้ตกเป็นเหยื่อที่รู้สึกอับอายจนถึงขั้นฆ่าตัวตายไปแล้ว    การกระทำเช่นนี้ม...
อ่านเพิ่มเติม